Verzonden op vrijdag 6 maart 2026
Onderstaande open brief is een reactie op een vacature. Met onderstaande brief willen we onze zorg over de dreigende uitholling van ons vak delen. Het is daarnaast een open uitnodiging aan het veld om dramaturgische expertise structureel te verankeren in ieders organisatie.
The word you’re searching for is… dramaturg
In januari 2026 is vereniging Motorisch Moment (MoMo) opgericht om de positie van de dramaturg in het Nederlandse theaterveld te versterken. Inmiddels hebben ruim 50 dramaturgen uit meerdere disciplines, jong en oud, zich bij de vereniging aangesloten.
Toen Internationaal Theater Amsterdam (ITA) in 2025 de afdeling dramaturgie ophief, zagen veel van onze leden dat als een zoveelste teken van de verslechterende positie van de dramaturg. In een veld waarin vaste aanstellingen zeldzaam zijn, wegen zulke plekken zwaar. Om dramaturgie een wezenlijk onderdeel te laten zijn van de artistieke ontwikkeling en signatuur van een huis of gezelschap, moet de functie institutioneel geborgd zijn. Een dramaturg moet in lange lijnen kunnen werken, ook ongevraagd kritisch durven zijn, en onverwachte of andere perspectieven durven aanbieden. Dat vraagt om wederzijds vertrouwen en een financieel stabiele positie.
In een interview met Eline Arbo in Norsk Shakespearetidsskrift (overgenomen op Etcetera.be) vraagt Eivind Haugland naar het opheffen van de afdeling. Hij vergelijkt ITA met huizen in Duitsland waar artistiek leiders “het idee van een vaste afdeling dramaturgie, die functioneert als de intellectuele kern van een huis, hoog in het vaandel dragen.” Arbo antwoordt: “Ja, dat doe ik ook. Dus ook al werken we nu met freelancers, hoop ik na verloop van tijd weer een vaste afdeling dramaturgie op te bouwen, maar ik wil de tijd nemen om daar de juiste mensen voor te vinden. Dat artikel (in De Volkskrant, red.) leek te suggereren dat ik dramaturgen niet belangrijk vind, maar dat klopt niet. Integendeel, ik zie veel huizen die bijna volledig gerund worden zonder mensen met artistieke competenties en dat vind ik een heel foute ontwikkeling.”
Vorige week plaatste ITA een vacature voor ‘artistiek medewerker/researcher’. MoMo juicht het toe dat dramaturgisch onderzoek zo weer een vaste plek krijgt binnen het huis. Tegelijkertijd kunnen we ons niet aan de indruk onttrekken dat de vacature past in een bredere trend, ook internationaal, waarin de dramaturgische functie inhoudelijk en arbeidsvoorwaardelijk wordt uitgehold. De beschreven taken sluiten immers naadloos aan bij de functieomschrijving van een dramaturg, terwijl de functie niet zo wordt genoemd. Dat is niet alleen een kwestie van woorden: in het loongebouw van de CAO Theater begint de schaal van dramaturg een trede hoger dan die van artistiek medewerker.
Wanneer taken die tot het vak van de dramaturg behoren worden ondergebracht in een lager ingeschaalde functie met een andere titel, ontstaat niet alleen onduidelijkheid over rol en positie: het schept ook een precedent dat de beroepspraktijk als geheel raakt. Het risico is dat dramaturgische expertise structureel wordt ondergewaardeerd, terwijl de sector juist gebaat is bij stevige artistieke competenties in vaste posities binnen de organisatie.
Als net opgerichte vakvereniging roept MoMo het theaterveld op, in het bijzonder de structureel gefinancierde instellingen, om dramaturgie als vaste artistieke expertise en kernwaarde te verankeren in beleid en organisatie. We zijn verheugd dat ITA inmiddels heeft laten weten hierover met ons in gesprek te willen gaan.
Dramaturgievereniging MoMo
www.motorischmoment.nl / bestuur@motorischmoment.nl